<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Sphingobacteriaceae</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Sphingobacteriaceae"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Sphingobacteriaceae rootpage-Sphingobacteriaceae skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Sphingobacteriaceae</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr"><style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r183054365">
/* start https://de.wikipedia.org/ */
.mw-parser-output .Person{font-variant:small-caps}.mw-parser-output table.taxobox{background:white;border:1px solid #72777d;border-collapse:collapse;clear:right;float:right;margin:1em 0 1em 1em}.mw-parser-output table.taxobox>*>*>th{background:#9bcd9b;border:1px solid #72777d;text-align:center}.mw-parser-output table.taxobox.palaeobox>*>*>th{background:#e7dcc3}.mw-parser-output table.taxobox.parabox>*>*>th{background:#b9b9b9}.mw-parser-output table.taxobox>*>*>td.Person,.mw-parser-output table.taxobox>*>*>td.taxo-name,.mw-parser-output table.taxobox>*>*>td.taxo-bild,.mw-parser-output table.taxobox>*>*>td.taxo-zeit{text-align:center}
/* end https://de.wikipedia.org/ */
</style>
<table cellpadding="2" class="float-right taxobox infobox" id="Vorlage_Taxobox" style="width:300px;margin-top:0.5em;" summary="Taxobox">
<tbody><tr>
<th>Sphingobacteriaceae
</th></tr>
<tr>
<td class="taxo-bild" style="font-size:smaller;">
<p><i>Sphingobacterium mizutii</i>
</p>
</td></tr>
<tr>
<th><a href="Systematik_(Biologie)" title="Systematik (Biologie)">Systematik</a>
</th></tr>
<tr>
<td>
<table class="toptextcells" style="width:100%;">
<tbody><tr>
<td><i><a href="Dom%C3%A4ne_(Biologie)" title="Domäne (Biologie)">Domäne</a>:</i>
</td>
<td><a href="Bakterien" title="Bakterien">Bakterien</a> (Bacteria)
</td></tr>
<tr>
<td><i><a href="Abteilung_(Biologie)" title="Abteilung (Biologie)">Abteilung</a>:</i>
</td>
<td><a href="Bacteroidota" title="Bacteroidota">Bacteroidota</a>
</td></tr>
<tr>
<td><i><a href="Klasse_(Biologie)" title="Klasse (Biologie)">Klasse</a>:</i>
</td>
<td><a href="Sphingobacteriia" class="mw-redirect" title="Sphingobacteriia">Sphingobacteriia</a>
</td></tr>
<tr>
<td><i><a href="Ordnung_(Biologie)" title="Ordnung (Biologie)">Ordnung</a>:</i>
</td>
<td><a href="Sphingobacteriales" title="Sphingobacteriales">Sphingobacteriales</a>
</td></tr>
<tr>
<td><i><a href="Familie_(Biologie)" title="Familie (Biologie)">Familie</a>:</i>
</td>
<td>Sphingobacteriaceae
</td></tr>
</tbody></table>
</td></tr>
<tr>
<th><a href="Nomenklatur_(Biologie)" title="Nomenklatur (Biologie)">Wissenschaftlicher Name</a>
</th></tr>
<tr>
<td class="taxo-name">Sphingobacteriaceae
</td></tr>
<tr>
<td class="Person">P. L. Steyn <i><a href="Et_al." title="Et al.">et al.</a></i> 1998
</td></tr>
</tbody></table>
<p>Die <b>Sphingobacteriaceae</b> sind eine <a href="Familie_(Biologie)" title="Familie (Biologie)">Familie</a> von <a href="Bakterien" title="Bakterien">Bakterien</a>. Die <a href="Typusgattung" class="mw-redirect" title="Typusgattung">Typusgattung</a> ist <i><a href="Sphingobacterium" title="Sphingobacterium">Sphingobacterium</a></i>. Sie zählen zu der <a href="Abteilung_(Biologie)" title="Abteilung (Biologie)">Abteilung</a> <a href="Bacteroidota" title="Bacteroidota">Bacteroidota</a>.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Merkmale">Merkmale</h2></div>
<p>Der <a href="Gram-F%C3%A4rbung" title="Gram-Färbung">Gram-Test</a> ist negativ. Es handelt sich um stäbchenförmige Bakterien, die Größe liegt z. B. von <i>Pedobacter</i> und <i>Sphingobacterium</i> im Bereich von 0,3 – 0,6 × 0,5 – 0,6 μm.<sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> <a href="Flagellum" title="Flagellum">Flagellen</a> sind nicht vorhanden, Bewegung kann aber bei einigen Arten gleitend erfolgen. Die Kolonien sind meist nach einigen Tagen gelblich gefärbt. Der <a href="Katalase" title="Katalase">Katalase</a>- und <a href="Oxidase-Test" title="Oxidase-Test">Oxidase-Test</a> fällt positiv aus. Auch der <a href="Phosphatasetest" title="Phosphatasetest">Phosphatasetest</a> ist positiv. Sie sind <a href="Aerobie" title="Aerobie">aerob</a> und <a href="Organotrophie" title="Organotrophie">chemo-organotroph</a>.
</p>
<p>Ein wichtiges Merkmal und namensgebend ist die Bildung von <a href="Sphingolipide" title="Sphingolipide">Sphingolipiden</a>, und zwar <a href="Sphingomyeline" title="Sphingomyeline">Sphingophospholipide</a> und <a href="Ceramide" title="Ceramide">Ceramide</a>. Diese Art von <a href="Lipide" title="Lipide">Lipiden</a> kommen nur bei wenigen Bakteriengruppen vor. Arten die Sphingolipide enthalten zählen z. B. zu der Familie <a href="Sphingomonadaceae" title="Sphingomonadaceae">Sphingomonadaceae</a>, zu den <a href="Proteobacteria" class="mw-redirect" title="Proteobacteria">Proteobacteria</a> gestellt, und einige Arten der <i><a href="Bacteroides" title="Bacteroides">Bacteroides</a></i>, die wie auch die Sphingobacteria zu den <a href="Bacteroidetes" class="mw-redirect" title="Bacteroidetes">Bacteroidetes</a> zählen.<sup id="cite_ref-2" class="reference"><a href="#cite_note-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Das Vorkommen dieser Lipide dient auch als wichtiges Unterscheidungsmerkmal zu den <a href="Flavobacteriaceae" title="Flavobacteriaceae">Flavobacteriaceae</a>. Ein weiteres wichtiges Merkmal zur Unterscheidung von den Flavobakterien ist das <a href="Menachinon" title="Menachinon">Menachinon</a> 7.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Vorkommen">Vorkommen</h2></div>
<p>Sie wurden u. a. im Boden, Kompost und Süßwasser gefunden. Einige sind freilebend, andere sind <a href="Saprobiont" title="Saprobiont">saprophytisch</a>. Verschiedene Arten sind weltweit und in verschiedenen klimatischen Bedingungen verbreitet, so wurden z. B. Arten von <i>Pedobacter</i> in den Tropen und kalten Regionen wie im <a href="Himalaya" title="Himalaya">Himalaya</a>, <a href="Alpen" title="Alpen">Alpen</a> und in <a href="Island" title="Island">Island</a> gefunden. Psychrotolerante, also starke Kälte tolerierende <i>Pedobacter</i>- <a href="Stamm_(Biologie)#Innerhalb_einer_Mikroben-_oder_Viren-Spezies" title="Stamm (Biologie)">Stämme</a> wurden aus Böden und verwesenden Flechten aus Wäldern in der finnischen Arktis isoliert. Die gefundenen Stämme waren nah mit den Arten <i>Pedobacter cryoconitis</i> und <i>Pedobacter himalayensis</i> verwandt.<sup id="cite_ref-Lappland_3-0" class="reference"><a href="#cite_note-Lappland-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Systematik">Systematik</h2></div>
<p><i>Sphingobacterium spiritivorum</i> und <i>Sphingobacterium multivorum</i> wurden anfangs in der Gattung <i><a href="Flavobacterium" title="Flavobacterium">Flavobacterium</a></i> geführt. 1983 wurden sie von Eiko Yabuuchi zu der neu eingeführten Gattung <i>Sphingobacterium</i> gestellt, u. a. aufgrund der enthaltenen Sphingolipide. Die Familie Sphingobacteriaceae wurde von Steyn et al. 1998 eingeführt. Es folgt eine Liste einiger Gattungen:<sup id="cite_ref-4" class="reference"><a href="#cite_note-4"><span class="cite-bracket">[</span>4<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<ul><li><i>Anseongella</i> <style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r261921330">
/* start https://de.wikipedia.org/ */
.mw-parser-output .Person{font-variant:small-caps}
/* end https://de.wikipedia.org/ */
</style><span class="Person h-card">Siddiqi et al. 2016</span></li>
<li><i>Arcticibacter</i> <span class="Person h-card">Prasad et al. 2013</span></li>
<li><i>Mucilaginibacter</i> <span class="Person h-card">Pankratov et al. 2007</span></li>
<li><i>Nubsella</i> <span class="Person h-card">Asker et al. 2008</span></li>
<li><i>Olivibacter</i> <span class="Person h-card">Ntougias et al. 2007</span></li>
<li><i>Parapedobacter</i> <span class="Person h-card">Kim et al. 2007</span></li>
<li><i>Pedobacter</i> <span class="Person h-card">Steyn et al. 1998</span></li>
<li><i>Solitalea</i> <span class="Person h-card">Weon et al. 2009</span></li>
<li><i><a href="Sphingobacterium" title="Sphingobacterium">Sphingobacterium</a></i> <span class="Person h-card">Yabuuchi et al. 1983</span></li></ul>
<p>Der Gattungsname <i>Pseudosphingobacterium</i> <span class="Person h-card">Vaz-Moreira et al. 2007</span> ist ein <a href="Synonym_(Taxonomie)" title="Synonym (Taxonomie)">Synonym</a> für die Gattung <i>Olivibacter</i> <span class="Person h-card">Ntougias et al. 2007</span>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Einzelnachweise">Einzelnachweise</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a></span> <span class="reference-text">Noel R. Krieg u. a. (Hrsg.): <cite style="font-style:italic"><a href="Bergey%E2%80%99s_Manual_of_Systematic_Bacteriology" title="Bergey’s Manual of Systematic Bacteriology">Bergey’s Manual of Systematic Bacteriology</a>. 2. Auflage, Band 4: The Bacteroidetes, Spirochaetes, Tenericutes (Mollicutes), Acidobacteria, Fibrobacteres, Fusobacteria, Dictyoglomi, Gemmatimonadetes, Lentisphaerae, Verrucomicrobia, Chlamydiae, and Planctomycetes</cite>. Springer, New York 2010, ISBN 978-0-387-68572-4, <span style="white-space:nowrap">S.<span style="display:inline-block;width:.2em"> </span>457–467</span> (<a rel="nofollow" class="external text" href="https://books.google.de/books?id=0kghF7qBE98C&pg=PA457#v=onepage&q&f=false">online</a>).<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Sphingobacteriaceae&rft.btitle=Bergey%E2%80%99s+Manual+of+Systematic+Bacteriology.+2.+Auflage%2C+Band+4%3A+The+Bacteroidetes%2C+Spirochaetes%2C+Tenericutes+%28Mollicutes%29%2C+Acidobacteria%2C+Fibrobacteres%2C+Fusobacteria%2C+Dictyoglomi%2C+Gemmatimonadetes%2C+Lentisphaerae%2C+Verrucomicrobia%2C+Chlamydiae%2C+and+Planctomycetes&rft.date=2010&rft.genre=book&rft.isbn=9780387685724&rft.pages=457-467&rft.place=New+York&rft.pub=Springer" style="display:none"> </span></span>
</li>
<li id="cite_note-2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-2">↑</a></span> <span class="reference-text">H. N. Shah, M. D. Collins: <cite style="font-style:italic">Genus Bacteroides. A chemotaxonomical perspective</cite>. In: <cite style="font-style:italic">Journal of Applied Bacteriology</cite>. <span style="white-space:nowrap">Band<span style="display:inline-block;width:.2em"> </span>55</span>, 1983, <span style="white-space:nowrap">S.<span style="display:inline-block;width:.2em"> </span>403–416</span>.<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Sphingobacteriaceae&rft.atitle=Genus+Bacteroides.+A+chemotaxonomical+perspective&rft.au=H.+N.+Shah%2C+M.+D.+Collins&rft.btitle=Journal+of+Applied+Bacteriology&rft.date=1983&rft.genre=book&rft.pages=403-416&rft.volume=Band+55" style="display:none"> </span></span>
</li>
<li id="cite_note-Lappland-3"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-Lappland_3-0">↑</a></span> <span class="reference-text">
Robert V. Miller und Lyle G. Whyte: <i>Polar Microbiology. Life in a Deep Freeze</i>. 29 December 2011, ASM Press. ISBN 978-1-55581-718-3. S. 19</span>
</li>
<li id="cite_note-4"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-4">↑</a></span> <span class="reference-text">Systematik nach <a rel="nofollow" class="external text" href="https://lpsn.dsmz.de/family/sphingobacteriaceae">J. P. Euzéby: <i>List of Prokaryotic names with Standing in Nomenclature (LPSN)</i></a> (Stand: 4. Juni 2020)</span>
</li>
</ol>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Literatur">Literatur</h2></div>
<ul><li>Noel R. Krieg u. a. (Hrsg.): <cite style="font-style:italic"><a href="Bergey%E2%80%99s_Manual_of_Systematic_Bacteriology" title="Bergey’s Manual of Systematic Bacteriology">Bergey’s Manual of Systematic Bacteriology</a>. 2. Auflage, Band 4: The Bacteroidetes, Spirochaetes, Tenericutes (Mollicutes), Acidobacteria, Fibrobacteres, Fusobacteria, Dictyoglomi, Gemmatimonadetes, Lentisphaerae, Verrucomicrobia, Chlamydiae, and Planctomycetes</cite>. Springer, New York 2010, ISBN 978-0-387-68572-4, <span style="white-space:nowrap">S.<span style="display:inline-block;width:.2em"> </span>331–351</span> (<a rel="nofollow" class="external text" href="https://books.google.de/books?id=0kghF7qBE98C&pg=PA331#v=onepage&q&f=false">online</a>).<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Sphingobacteriaceae&rft.btitle=Bergey%E2%80%99s+Manual+of+Systematic+Bacteriology.+2.+Auflage%2C+Band+4%3A+The+Bacteroidetes%2C+Spirochaetes%2C+Tenericutes+%28Mollicutes%29%2C+Acidobacteria%2C+Fibrobacteres%2C+Fusobacteria%2C+Dictyoglomi%2C+Gemmatimonadetes%2C+Lentisphaerae%2C+Verrucomicrobia%2C+Chlamydiae%2C+and+Planctomycetes&rft.date=2010&rft.genre=book&rft.isbn=9780387685724&rft.pages=331-351&rft.place=New+York&rft.pub=Springer" style="display:none"> </span></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Weblinks">Weblinks</h2></div>
<div class="sisterproject" style="margin:0.1em 0 0 0;"><div class="noresize noviewer" style="display:inline-block; line-height:10px; min-width:1.6em; text-align:center;" aria-hidden="true" role="presentation"><span class="mw-default-size" typeof="mw:File"><span title="Commons"></span></span></div><b><span class=""><a class="external text" href="https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Sphingobacteriaceae?uselang=de"><span lang="en">Commons</span>: Sphingobacteriaceae</a></span></b> – Sammlung von Bildern, Videos und Audiodateien</div></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2025-07-02" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Sphingobacteriaceae&oldid=257561844">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>
</body></html>